Z uwagi na fakt, iż Rada Miasta Kolno wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 383 § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks Wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365 z późn. zm.), nie podjęła uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Rady Miasta Kolno - Pana Marcina Orłowskiego, wskutek prowadzenia przez niego działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, a mianowicie świadczenia usług telekomunikacyjnych (dostęp do internetu, telefonia stacjonarna, budowa sieci telekomunikacyjnych, monitoringu) na rzecz jednostek organizacyjnych Miasta Kolno, wzywam Radę Miasta Kolno do podjęcia powyższej uchwały w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, zgodnie z art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.) - pisze Wojewoda Podlaski Jacek Brzozowski do Rady Miasta Kolno.

W przypadku bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu, wydane zostanie zarządzenie zastępcze, stosownie do postanowień art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.

- Jednocześnie, mając na uwadze zgromadzoną podczas postępowania wyjaśniającego dokumentację, potwierdzającą powyższe okoliczności oraz dokonaną przez organ nadzoru ocenę sytuacji prawnej ww. radnego, przedstawiam uzasadnienie stanowiska w sprawie zasadności wygaśnięcia mandatu radnego Rady Miasta Kolno - Pana Marcina Orłowskiego - czytamy w piśmie wojewody.

Zgodnie z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.

Wojewoda tłumaczy, że w istniejącym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości, iż Marcin Orłowski radny Rady Miasta Kolno:

prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w ramach firmy „PHU. NET-KOMP Marcin Orłowski";

jest wspólnikiem posiadającym 50% udziałów w spółce MR TRADE GROUP sp. z o.o. z siedzibą w Kolnie,

jest wspólnikiem posiadającym 50% udziałów w spółce NET-KOMP sp. z o.o. z siedzibą w Kolnie.

- Wskazana wyżej spółka NET-KOMP sp. z o.o. oraz jednoosobowa działalność Pana Marcina Orłowskiego świadczyły i nadal świadczą usługi telekomunikacyjne (dostęp do Internetu, telefonia stacjonarna, budowa sieci telekomunikacyjnych, monitoringu) na rzecz jednostek organizacyjnych Miasta Kolno, w szczególności Kolneńskiego Ośrodka Kultury i Sportu, Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Kolnie oraz innych podmiotów wykorzystujących mienie komunalne Miasta (w tym środki budżetowe) - podkreśla Jacek Brzozowski.

Organ nadzoru jest w posiadaniu przesłanych przez Burmistrza Kolna: umów i faktur potwierdzających współpracę ww. podmiotów gospodarczych; umowy najmu lokalu zawartej pomiędzy Kolneńskim Ośrodkiem Kultury i Sportu a Mr. Trade Group - podmiotem wynajmującym reprezentowanym przez radnego  Marcina Orłowskiego.

Wojewoda przypomina, że zgodnie z art. 43 ustawy o samorządzie gminnym, mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw. Jest to pojęcie analogiczne z określeniem mienia w art. 44 k.c., który definiuje mienie jako własność i inne prawa majątkowe. Jest to zatem ogół praw majątkowych, w skład których wchodzi nie tylko prawo własności nieruchomości czy rzeczy ruchomych, ale także cały zespół innych praw. których wartość może być wyrażona w pieniądzu.

Podkreśla, że dyspozycja przepisu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym obejmuje również korzystanie przez radnego prowadzącego działalność gospodarczą z mienia gminnej osoby prawnej innej niż gmina. Podstawowym składnikiem mienia komunalnego są nieruchomości, a w przedmiotowej sprawie część nieruchomości gminnej oddanej w użyczenie Kolneńskiemu Ośrodkowi Kultury i Sportu, która została wynajęta na rzecz MR TRADE GROUP sp. z o.o. w Kolnie, reprezentowaną przy zawarciu umowy najmu przez radny Radego Miasta Kolno (będącego jednocześnie wspólnikiem MR TRADE GROUP sp. z o. o).

Pojęcie mienia komunalnego obejmuje również środki pieniężne gminy i jej osób prawnych, w tym wypłacane tytułem wynagrodzenia za świadczone usługi czy tytułem zapłaty ceny sprzedaży określonych towarów.

- Radny Rady Miasta Kolno w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej zawierał umowy świadczenia usług z gminnymi osobami prawnymi, zatem sama okoliczność otrzymywania wynagrodzenia ze środków budżetowych, której wysokość uzależniona jest od wartości zawartych umów, stanowi korzystanie z mienia komunalnego. W konsekwencji jest to działalność prowadzona z wykorzystaniem mienia komunalnego, a więc objęta regulacją art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - dodaje wojewoda.

Celem przepisów określanych jako antykorupcyjne jest zapobieganie sytuacjom, w których radni mogliby osiągać jakiekolwiek korzyści z tytułu sprawowanego mandatu i przez to osłabiać zaufanie wyborców i opinii publicznej do ich prawidłowego (etycznego) funkcjonowania. O potencjalnie korupcyjnym wykorzystywania mienia jednostki samorządowej przez radnego można mówić wtedy, gdy radny, uczestnicząc w pracach organów właściwej jednostki samorządu, może wpływać na treść uchwał i decyzji podejmowanych przez te organy.

Jak już wspomniano wyżej, art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że radny nie może prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.

- Jeżeli przed rozpoczęciem wykonywania mandatu wykonywał taką działalność, to jest zobowiązany do zaprzestania tego w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania - podkreśla wojewoda Jacek Brzozowski.

Konsekwencją niewypełnienia wskazanego we wstępie obowiązku jest utrata mandatu na podstawie art. 383 § 1 pkt 5 kodeksu wyborczego (art. 24f ust. 1a u.s.g.). Zgodnie z tym przepisem wygaśnięcie mandatu następuje na skutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności.

Jak wskazuje orzecznictwo, wprowadzony w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zakaz łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej - z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat - stanowi jedną z gwarancji prawnych prawidłowego i rzetelnego wykonywania zadań przez gminę. Zakaz ten ma na celu z jednej strony ochronę mienia publicznego przed jego wykorzystaniem przez osoby, które sprawując mandat mają dbać o to mienie, a z drugiej strony, praw innych członków tworzących wspólnotę gminną, którzy nie mają tak ułatwionego dostępu do korzystania z tego mienia.

Jednocześnie celem regulacji z art. 24f ust. 1 u.s.g. jest zapobieżenie angażowaniu się tych osób w sytuacje i uwikłania mogące poddawać w wątpliwość autorytet konstytucyjnych organów państwa oraz osłabiać zaufanie wyborców i opinii publicznej do ich prawidłowego funkcjonowania (wyrok NSA z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5365/21, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 1999 r., sygn. akt K 30/98 oraz uchwały Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 13 kwietnia 1994 r., sygn. akt W 2/94; z dnia 13 kwietnia 1994 r., sygn. akt W 2/94).

- Wykorzystanie mienia komunalnego jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego i nie ma znaczenia, czy przy wykorzystaniu tego mienia komunalnego radny odniósł korzyści (wyrok NSA z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt III OSK 2358/22) - twierdzi wojewoda.

Mienie jednostki samorządu terytorialnego należy rozumieć szeroko i obejmuje ono swym zakresem również środki pieniężne wypłacane za pośrednictwem samorządowej jednostki organizacyjnej. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że usługodawca, który realizuje świadczenie w ramach działalności gospodarczej, przez sam fakt pobrania wynagrodzenia ze środków budżetowych gminy korzysta z mienia gminy - utrzymuje wojewoda.

Wyłączny udział Gminy Miasta Kolno w kapitale zakładowym spółki: Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Kolnie Sp. z o.o. powoduje, że w myśl art. 43 u.s.g. majątek tej spółki jest mieniem komunalnym, i jak przyjmuje się w orzecznictwie, wynagrodzenie za usługi wykonywane na rzecz jednostki komunalnej (czyli gminy) i wypłacone usługodawcy z budżetu gminy mieści się w pojęciu prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami „z wykorzystaniem mienia komunalnego" - przekonuje.

- Z tego powodu podmiot realizujący świadczenie w ramach działalności gospodarczej, przez sam fakt pobrania wynagrodzenia ze środków budżetowych korzysta z mienia gminnego - twierdzi Brzozowski.

Tak więc, skoro w ujęciu rachunkowym środki finansowe stanowią aktywa pieniężne, to są składnikiem majątku danej jednostki, a w konsekwencji wypłata ich usługodawcy (przedsiębiorcy) stanowi o działalności prowadzonej z wykorzystaniem mienia komunalnego. Uzyskanie wynagrodzenia za usługi wykonywane na rzecz spółki, której jedynym udziałowcem jest gmina i jego wypłacenie - mieści się w pojęciu prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat (wyrok NSA z dnia 15 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 7450/21, wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 7737/21, wyrok NSA z dnia 14 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 2811/22, wyrok NSA z dnia 29 października 2024 r. sygn. akt III OSK 1713/24).

- Świadczenie usług telekomunikacyjnych przez jednoosobową działalność gospodarczą lub przez spółkę NET-KOMP sp. z o.o., której radny jest udziałowcem, na rzecz jednostek organizacyjnych Miasta Kolno stanowi naruszenie art. 24f ustawy o samorządzie gminnym - uważa Jacek Brzozowski.

Wojewoda dodaje, że Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie niejednokrotnie potwierdził restrykcyjne podchodzenie do zakazu wynikającego z przywołanego wyżej art. 24f ustawy o samorządzie gminnym. Bowiem tylko takie daje gwarancję, że przepisy spełnią swoją antykorupcyjną rolę. Przy stosowaniu omawianej zasady nie można tracić z pola widzenia tego, że podstawowym celem rozwiązań antykorupcyjnych zawartych w ustawach samorządowych jest eliminowanie sytuacji, w których dany podmiot przy wykonywaniu funkcji radnego uzyskiwałby kosztem mienia wspólnego nieuprawnione korzyści dla siebie lub bliskich, podważając tym samym zaufanie do rzetelności wykonywania mandatu w imieniu wyborców.

Wobec tego, wszelkie wątpliwości interpretacyjne dotyczące norm ustanawiających przedmiotowe zakazy nie powinny prowadzić do obejścia ich ratio legis, czyli gwarancji uczciwego wykonywania mandatu radnego (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 3274/17; wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 1008/220) - uważa wojewoda.

- Osoby pełniące funkcje publiczne muszą liczyć się z pewnymi ograniczeniami aktywności gospodarczej. Ich celem jest zapobieżenie angażowaniu się osób publicznych w sytuacje i uwikłania mogące nie tylko poddawać w wątpliwość ich osobistą bezstronność czy uczciwość, ale także podważać autorytet konstytucyjnych organów Państwa oraz osłabiać zaufanie wyborców i opinii publicznej do ich prawidłowego funkcjonowania - podsumowuje Jacek Brzozowski.

Na koniec wojewoda dodaje, że mając na uwadze treść art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu Wyborczego, naruszenie przez radnego zakazu określonego w art. 24 f ustawy o samorządzie gminnym jest przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego, który to fakt powinien potwierdzić organ stanowiący Gminy Miasta Kolno stosowną uchwałą.

::news{"type":"see-also","item":"54047"}