Wprowadzenie zaproponowanego przez prezydenta Karola Nawrockiego zerowego PIT dla rodzin z co najmniej dwójką dzieci poważnie uszczupli budżety lokalne - uważają samorządowcy. Lokalni włodarze wątpią też, czy ulgi przyczynią się do wzrostu dzietności w Polsce.

Na początku listopada do I czytania w Sejmie został skierowany prezydencki projekt nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, który zakłada podniesienie progu podatkowego ze 120 tys. zł do wysokości 140 tys. zł oraz wprowadzenie zerowego PIT-u dla dochodu do 140 tys. zł w przypadku rodziców co najmniej dwójki dzieci.

W trakcie konsultacji projektu swoją krytyczną opinię na temat proponowanych rozwiązań przedstawiło Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych.

„Podniesienie progu podatkowego oceniane jest raczej pozytywnie, ponieważ od kilku lat wzrosła płaca minimalna i średnie wynagrodzenie. Jednak ulga podatkowa dla rodzin z co najmniej dwójką dzieci budzi poważne wątpliwości” – wskazano w stanowisku.

Samorządowcy zwrócili uwagę, że projektowane rozwiązania znacznie ograniczą ich dochody. 

„Obniżenie wpływów z PIT o 16–17 mld zł rocznie oznaczałoby istotne uszczuplenie budżetów JST. Ponadto projekt nie przewiduje żadnych mechanizmów rekompensaty strat, co wprost zagraża finansowaniu zadań oświatowych, pomocy społecznej, służby zdrowia czy inwestycji lokalnych” – podkreślono w opinii.

Wskazano, że choć zmiany w CIT mają przynieść dodatkowe wpływy, „to gminy i powiaty korzystają z tego podatku marginalnie (udział na poziomie 1,6–1,7%), więc nie należy spodziewać się, iż zrównoważy to straty z udziału w podatku PIT”. 

Zauważono przy tym, że z punktu widzenia budżetów samorządowych argument o kompensacji poprzez VAT nie ma znaczenia, gdyż JST nie mają udziałów w podatkach pośrednich.

Zdaniem OPOS wprowadzenie ulgi podatkowej dla rodzin z co najmniej dwójką dzieci raczej nie przełoży się na wzrost dzietności. „Brak jest realnych dowodów, że zmiany podatkowe mogą odwrócić niekorzystne trendy demograficzne” – wskazano w opinii. 

Według OPOS przewidywane w projekcie długofalowe wzmocnienie bazy podatkowej jest „czysto teoretyczne i pozbawione wiarygodnych podstaw”.

Według prezydenckiego projektu podatek dochodowy (PIT) ma wynosić 12 proc. minus kwota zmniejszająca w wysokości 3600 zł przy podstawie obliczenia podatku do 140 tys. zł rocznie. W przypadku, gdy podstawa jest wyższa niż 140 tys. zł, podatek miałby wynosić 13 tys. 200 zł plus 32 proc. od nadwyżki.

W przypadku rodzica co najmniej dwójki dzieci kwota zmniejszająca podatek dla osób o dochodach poniżej 140 tys. zł wyniesie 16 tys. 800 zł. W przypadku osób o dochodach powyżej 140 tys. zł podatek - jak wcześniej - miałby wynosić 32 proc. od nadwyżki. Propozycja miałaby dotyczyć też m.in. rodziców zastępczych i opiekunów prawnych, u których dzieci mieszkają, a w przypadku pełnoletnich dzieci uczących się - m.in. rodziców wykonujących obowiązek alimentacyjny.

mp/