Czepce warmińskie, tradycyjne nakrycie głowy mężatek coraz popularniejsze

Czepce warmińskie, nakrycie głowy mężatek na dawnej Warmii, są obecnie coraz popularniejsze. Panie chętnie sprawiają sobie czepce z misternie haftowanym denkiem - powiedziała PAP rękodzielniczka Barbara Zelmańska. 

Umiejętność tworzenia tradycyjnego czepca warmińskiego, nieodłącznego elementu stroju Warmianki, została w 2021 roku wpisana na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. 

W niedzielę miłośniczki warmińskich czepców spotkały się w Olsztynie. 

Barbara Zelmańska, która wraz z mamą Krystyną Juchniewicz szyją czepce warmińskie powiedziała PAP, że uszycie tego nakrycia głowy trwa ponad miesiąc. 

- Niegdyś czepce wykonywane były z materiałów sprowadzanych z dalekich zakątków świata. Czepce szyto z  adamaszku, z aksamitu. Używano złotych i srebrnych nici. Ozdabiano koralikami i srebrnymi i złotymi blaszkami. Słowo oczepiny pochodzi od czepca. W czasie wesela pannie młodej zdejmowano wianek i nakładano czepiec - powiedziała.

Czepiec składa się z kilku elementów: denka pięknie wyszywanego, otoku, kokardy doszytej w dolnej części czepca i bocznych wstążek zawiązywanych pod brodą. Każdy z tych elementów wymaga precyzyjnej pracy. Najpierw projektuje się wzór, który jest przenoszony na denko a następnie ten wzór hafciarka wyszywa, kolejne elementy zszywa się ręcznie. Boczne kokardy są doczepione, tak by w razie konieczności można je było zdjąć i wyprać.  

Olsztynianka Katarzyna Włodarczyk powiedziała PAP, że pierwszy raz zobaczyła czepiec warmiński kilka lat temu w Lidzbarku Warmińskim. - Zachwyciłam się wtedy czepcami, były błyszczące, kolorowe, strojne. Niestety wówczas z powodu wysokiej ceny nie mogłam sobie pozwolić na kupno. Ale teraz po latach spełniłam marzenie - podkreśliła.  

- Gdy zakładam czepiec, to od razy prostuję sylwetkę, bo czuję dumę z tradycji warmińskiej - dodała.

Według etnografów na Warmii ozdobny czepiec zwany twardą mycką lub galonkiem był odświętnym nakryciem głowy. Twarda mycka była zamawiana u zakonnic Katarzynek. Z biegiem lat pojawiły się czepce haftowane własnoręcznie przez gospodynie. Miały ten sam krój, ale koronki wykańczane były szydełkowo, a denko haftowane w kolorach. Zgodnie z biskupimi zarządzeniami od 1694 roku prawo noszenia czepca miały jedynie mężatki, ale nie przestrzegano tego zbyt ściśle. Dbano jedynie o to, by panieńskie czepce miały węższe wstążki po bokach niż czepce mężatek. (PAP)

Agnieszka Libudzka

ali/ ktl/