Farby rozpuszczalnikowe (farby olejne) to farby opracowane na bazie rozpuszczalników węglowodorowych służących jako nośnik stałych składników (spoiwa, pigmenty i dodatki).

Farba rozpuszczalnikowa może zawierać do 80% stałych składników rozproszonych w rozpuszczalniku.

• Funkcje rozpuszczalników w farbach:
• Przenoszenie stałych składników w stanie rozproszonym.
• Zapewnienie poziomu lepkości umożliwiającego nakładanie farby za pomocą określonej techniki (szczotkowanie, natrysk, wałek, zanurzanie).
• Przyśpieszenie suszenia farby na skutek parowania.

Szeroka gama rozpuszczalników węglowodorowych jest stosowana do formułowania farby:

• Związki alifatyczne (np. benzyna lakowa).
• Związki aromatyczne (np. toluen, ksylen).
• Ketony (np. metyloetyloketon).
• Estry.
• Alkohole.

Większość rozpuszczalników jest wytwarzana w przemyśle petrochemicznym jako lotne frakcje w rafinerii ropy naftowej. Niektóre rozpuszczalniki wytwarza się z roślin, na przykład terpentyny wytwarzanej przez destylację żywicy otrzymanej z sosen. Farby rozpuszczalnikowe szybko schną i mogą zawierać szeroką gamę środków wiążących.

Główną wadą farb rozpuszczalnikowych jest ich toksyczność. Rozpuszczalniki węglowodorowe odnoszą się do lotnych związków organicznych, które szybko odparowują i przedostają się do ludzkiego ciała poprzez wdychanie oparów. Inną wadą farb rozpuszczalnikowych jest łatwopalność (niska temperatura zapłonu i punkt samozapłonu).

Farby na bazie rozpuszczalnika składają się ze środków upłynniających, które mają odparowywać w wyniku reakcji chemicznej z tlenem. Zazwyczaj ruchome powietrze otaczające powłokę na bazie rozpuszczalnika pomoże przyspieszyć reakcję, skracając czas suszenia.

Powłoki te mają jedną główną zaletę w porównaniu z powłokami na bazie wody. W fazie utwardzania są mniej podatne na warunki środowiskowe, takie jak temperatura i wilgotność. Wilgotność może w rzeczywistości zapobiec odparowaniu wody w powłoce na bazie wody, co czyni je niepraktycznymi w niektórych warunkach.

Farby na bazie rozpuszczalnika często mają korzystne właściwości, które są niezbędne w wielu zastosowaniach. Niektóre cechy to:

• elastyczność,
• wszechstronność aplikacji powłok ,
• szybkość wysychania,
• łatwość uzyskania wysokiego połysku,
• trwałość aplikacji.

Od wielu lat farby rozpuszczalnikowe są pod kontrolą. Wady farb na bazie rozpuszczalnika nie są związane z ich atrybutami wydajności, ale z problemami środowiskowymi. Ponadto muszą być kontrolowane ze względu na ich łatwopalność.