Jesienny spadek nastroju czy depresja? Zobacz, kiedy szukać pomocy

Jesienna depresja nie oznacza po prostu niechęci do chłodu i deszczu. Jest potocznym określeniem zaburzeń depresyjnych pojawiających się w określonej porze roku, najczęściej jesienią i zimą, a ustępujących lub słabnących w miesiącach wiosenno-letnich.

Kiedy jesienna chandra przestaje być tylko chwilowym spadkiem formy?

Przejściowe zmęczenie zwykle nie zaburza znacząco pracy, relacji ani codziennych obowiązków. W przypadku depresji sezonowej dolegliwości są wyraźniejsze, trwają dłużej i mogą pojawiać się niemal codziennie przez co najmniej dwa tygodnie.

Charakterystyczna jest także powtarzalność. Podobne trudności mogą wracać w kolejnych sezonach jesienno-zimowych. Osoba, która wcześniej bez problemu pracowała, spotykała się z bliskimi i realizowała swoje zainteresowania, może zacząć ograniczać aktywność, odkładać obowiązki i unikać kontaktów społecznych.

Jakie sygnały powinny zwrócić uwagę?

Depresji sezonowej mogą towarzyszyć:

• utrzymujące się przygnębienie, apatia lub drażliwość;

• wyraźny spadek energii i motywacji;

• większa potrzeba snu oraz trudności z porannym wstawaniem;

• problemy z koncentracją i zapamiętywaniem;

• zwiększony apetyt, szczególnie na produkty bogate w węglowodany;

• wycofanie z życia towarzyskiego;

• utrata zainteresowania aktywnościami, które wcześniej sprawiały przyjemność;

• obniżona samoocena lub poczucie beznadziei.

Takie objawy nie są charakterystyczne wyłącznie dla depresji. Przewlekłe zmęczenie i senność mogą występować również między innymi przy niedokrwistości, zaburzeniach tarczycy, niektórych zaburzeniach hormonalnych oraz nieprawidłowościach gospodarki glukozowej. W razie przedłużających się dolegliwości przydatna może być konsultacja z lekarzem rodzinnym lub internistą.

Dlaczego problemy z nastrojem mogą pojawiać się właśnie jesienią?

Jednym z czynników związanych z depresją sezonową jest ograniczona ekspozycja na naturalne światło. Krótsze dni wpływają na rytm snu i czuwania oraz mechanizmy regulujące funkcjonowanie organizmu w ciągu doby. Związek z dostępnością światła potwierdza również częstsze występowanie problemu w regionach, w których sezonowe różnice długości dnia są większe.

Jesienią może dodatkowo zmniejszyć się codzienna aktywność. Mniej czasu spędzanego na zewnątrz oznacza jednocześnie mniej ruchu i mniejszy kontakt ze światłem dziennym. Chłód oraz szybko zapadający zmrok mogą także sprzyjać ograniczaniu spotkań i innych aktywności poza domem.

Co można zmienić w codziennym funkcjonowaniu?

Przy łagodnym sezonowym pogorszeniu samopoczucia pomocne może być utrzymanie regularnego rytmu dnia i przeciwdziałanie ograniczeniu aktywności. Takie działania nie zastępują leczenia, jeśli występuje depresja, ale mogą wspierać funkcjonowanie w okresie jesienno-zimowym.

Codzienny plan może uwzględniać:

• przebywanie na zewnątrz w godzinach dziennych;

• regularną aktywność fizyczną dostosowaną do możliwości;

• stałe pory zasypiania i wstawania;

• regularne, zbilansowane posiłki;

• podtrzymywanie kontaktu z rodziną i znajomymi.

Gdzie w tym miejscu znajduje się fototerapia?

Fototerapia wykorzystuje ekspozycję na intensywne sztuczne światło i jest jedną z metod stosowanych w sezonowych zaburzeniach afektywnych. Dane dotyczące jej skuteczności w zapobieganiu kolejnym epizodom pozostają ograniczone, dlatego decyzja o jej zastosowaniu powinna uwzględniać indywidualną sytuację oraz pozostałe możliwości postępowania.

Jak wybrać odpowiednią formę pomocy?

Pomoc specjalisty jest wskazana szczególnie wtedy, gdy objawy utrzymują się ponad dwa tygodnie, nasilają się, regularnie powracają lub utrudniają wykonywanie codziennych obowiązków. W zależności od sytuacji pierwszym kontaktem może być lekarz rodzinny, psycholog, psychoterapeuta albo psychiatra.

Osoba, która nie wie, od jakiego rodzaju wsparcia zacząć, może skorzystać z pomocy Opiekuna Terapii online. Wstępna rozmowa może pomóc uporządkować zgłaszane trudności oraz dobrać specjalistę i formę dalszych spotkań.

Alternatywą dla wizyty stacjonarnej jest kontakt z psychologiem online. Konsultacja zdalna może być rozwiązaniem dla osób, którym trudno regularnie dojeżdżać do gabinetu lub które preferują rozmowę ze specjalistą bez wychodzenia z domu.

Skonsultuj się ze specjalistą

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje diagnozy ani indywidualnej porady medycznej. Nawracające lub nasilone objawy powinny zostać omówione ze specjalistą. Myśli samobójcze, myśli o samookaleczeniu lub poczucie bezpośredniego zagrożenia wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.

Opracowanie i realizacja: Zdobywcy Sieci