PKO BP: nie nastąpiło przyspieszenie inwestycji w samorządach

Samorządy zachowują silną pozycję finansową, ale oczekiwane przyspieszenie inwestycji jeszcze nie nastąpiło – napisali analitycy banku PKO BP w komentarzu na temat finansów jednostek samorządu terytorialnego.

„Strona dochodowa JST prezentuje się stabilnie – w 1 poł 2026 r dochody ogółem były o 6,9 proc. wyższe niż w I poł. 2025 r. wobec wzrostu o 8,5 proc. w całym 2025. Głównym źródłem wzrostu były dochody własne (+9,6 proc. r/r), odpowiadające za 74 proc. dochodów. Szczególnie mocno wzrosły dochody z PIT (+11,4 proc. r/r), podczas gdy wpływy z CIT spadły o 2,5 proc. r/r, zgodnie z kierunkiem założonym przez Ministerstwo Finansów na 2026. W I poł. 2026 r. dochody przewyższyły wydatki o 45,6 mld zł, podczas gdy plan na koniec roku zakłada deficyt w wysokości 51 mld zł” – napisali analitycy banku PKO BP w środowym komentarzu dotyczącym wyników finansowych samorządów.

Dodali, że nie widać inwestycyjnego boomu w samorządach. Wskazali, że w I połowie tego roku zrealizowane inwestycje JST wyniosły 24,7 mld zł, czyli mniej o 4,5 proc. niż przed rokiem.

„Jednocześnie wartość środków zaangażowanych w inwestycje była wyższa o 3 proc. r/r, co wskazuje, że zakontraktowany portfel projektów jest większy, ale jego realizacja lub rozliczanie przebiega wolniej. Może to prowadzić do kumulacji wydatków w II połowie 26 albo przesunięcia ich części na 2027. Warto też podkreślić, że aktywność inwestycyjna była w I połowie 26 silnie zróżnicowana między kategoriami JST – wydatki gmin i powiatów spadły odpowiednio o 14 proc. i 29 proc. r/r, natomiast w miastach i województwach wzrosły o 21 proc. i 30 proc. r/r” – czytamy w komentarzu PKO BP.

Dodano nim, że wysoka nadwyżka operacyjna wzmacnia zdolność samorządów do finansowania inwestycji. W I połowie 2026 wyniosła ona 54,4 mld zł, o 9,7 proc. więcej niż przed rokiem.

„Deficyt operacyjny na koniec 2026 prognozuje w wieloletniej prognozie finansowej 17 proc. samorządów, w tym 27 proc. miast na prawach powiatu. Rzeczywisty odsetek będzie jednak najpewniej niższy – w 2025 ujemny wynik operacyjny wykazało ostatecznie tylko 2 proc. JST, choć wśród miast udział ten wyniósł 15 proc.” – czytamy w komentarzu PKO BP.

Analitycy banku wskazali, że zobowiązania samorządów na koniec I połowy 2026 zmalały o 2,2 proc. względem końca 2025 i wyniosły 113 mld zł. Dodali, że wartość finansowania dłużnego pozyskanego przez samorządy w I połowie roku była wyższa niż przed rokiem (4 mld zł wobec 1,8 mld zł w I połowie 2025 r), co – zdaniem ekonomistów PKO BP - może wskazywać na przygotowania do intensyfikacji inwestycji w drugiej połowie roku.

„Samorządy zachowują silną pozycję finansową, ale oczekiwane przyspieszenie inwestycji jeszcze nie nastąpiło. Wyższe zaangażowanie środków oraz większa skala pozyskanego finansowania dłużnego wskazują na możliwość wzrostu wydatków w II połowie 2026 r., choć wolniejsze tempo realizacji zwiększa ryzyko przesunięcia części ambitnych planów na 2027. Wysoka nadwyżka operacyjna i stabilny poziom zadłużenia ograniczają ryzyko pogorszenia stabilności finansowej sektora” – napisali ekonomiści PKO BP. (PAP)

ms/ drag/